Hỏi ngành nào dùng găng tay len nhiều nhất, nhiều người sẽ trả lời ngay là xây dựng. Thực tế, găng len được dùng đều đặn ở ba nhóm: cơ khí lắp ráp kèm kho vận, xây dựng và vật liệu, cùng nông nghiệp và chế biến gỗ. Xây dựng chỉ là một trong số đó. Mỗi nhóm dùng găng len cho những việc khác nhau, hao găng theo cách khác nhau và có những vị trí mà găng len không nên có mặt.
Bài viết đi qua từng nhóm ngành: công việc cụ thể dùng găng len, loại găng phù hợp, chỗ găng len hết tác dụng. Phần cuối tóm lại trong một bảng và gợi ý cách bộ phận mua hàng chia mã găng khi doanh nghiệp có nhiều loại công việc cùng lúc.
Cơ Khí Lắp Ráp Và Kho Vận Dùng Găng Len Đều Đặn Nhất Theo Ca
Trong xưởng cơ khí và lắp ráp, găng len có mặt ở các khâu không có cạnh sắc lớn: lắp cụm chi tiết đã làm sạch bavia, siết ốc bằng dụng cụ cầm tay, chuyển chi tiết giữa các trạm, kiểm tra ngoại quan. Công nhân cần tay khô, cầm chắc và vẫn khéo để thao tác nhỏ. Găng kim đan mịn như kim 10 hoặc 13 được ưa chuộng ở các khâu này.
Kho vận và trung tâm phân phối là nơi hao găng nhanh nhất trong nhóm. Người bốc xếp cầm hàng trăm thùng carton mỗi ca, mặt găng ở lòng bàn tay và đầu ngón mòn rất nhanh. Găng dày kim 7 bền hơn cho vị trí này, còn khi thùng bọc màng co trơn tay, loại găng sợi phủ hạt nhựa ở lòng bàn tay giúp bám tốt hơn mà vẫn thoáng.
Giới hạn của nhóm này nằm ở máy móc. Các vị trí đứng máy tiện, khoan bàn, máy cuốn hay băng tải có trục quay hở không được đeo găng, vì găng có thể bị cuốn kéo cả bàn tay vào. Với phôi tôn, thép tấm có cạnh sắc, găng len cũng không chống cắt và phải thay bằng găng chuyên dụng.
Một điểm hay bị bỏ qua là dầu. Chi tiết vừa gia công thường còn dầu cắt gọt hoặc dầu chống gỉ. Găng len thấm dầu rất nhanh, giữ dầu sát da cả ca và trở nên trơn. Ở khâu này nên dùng găng có lớp phủ nitrile chống dầu thay vì găng len trơn.

Xây Dựng Và Vật Liệu Hao Găng Len Nhanh Vì Mài Mòn Và Ẩm
Trên công trình, găng len được phát cho thợ phụ khuân vác vật tư, bốc gạch, chuyển ván khuôn, buộc cốt thép và dọn mặt bằng. Đây là những việc gây trầy xước tay nhiều nhưng ít cần thao tác tinh, nên găng dày kim 7 hoặc găng có trọng lượng đôi lớn được chọn nhiều hơn. Nhiều công trình phát găng theo tuần vì gạch, đá và cốt thép làm thủng đầu ngón chỉ sau vài ngày.
Ở các đại lý vật liệu xây dựng và xưởng sản xuất gạch, ngói, tấm bê tông đúc sẵn, găng len dùng cho việc bốc xếp lên xe và xếp hàng trong bãi. Bụi xi măng và cát bám vào sợi làm găng cứng lại, mất độ co giãn, nên thường phải thay sớm hơn so với găng dùng trong kho khô.
Điểm cần lưu ý nhất của nhóm này là vữa và bê tông ướt. Hỗn hợp xi măng ướt có tính kiềm, khi tiếp xúc lâu có thể gây bỏng và viêm da. Găng len thấm nước vữa rồi giữ sát da lâu hơn cả tay trần, nên thợ trát, thợ đổ bê tông cần găng phủ cao su hoặc găng cao su cổ dài thay cho găng len.
Tương tự, thợ cầm kính, tấm tôn lợp hay cắt sắt không nên dùng găng len làm lớp bảo vệ chính. Với những công trình có nhiều loại việc, nên tách găng len cho thợ phụ khuân vác và cấp găng chuyên dụng cho từng tổ thợ chính.
Nông Nghiệp Và Chế Biến Gỗ Dùng Găng Len Theo Mùa Vụ Và Đơn Hàng
Ở trang trại, vườn cây và nhà sơ chế nông sản, găng len dùng cho thu hoạch quả, cắt tỉa cành nhỏ, đóng thùng, bốc bao phân và vận chuyển nông sản. Lượng găng tiêu thụ tăng vọt vào mùa thu hoạch rồi giảm hẳn ở thời gian còn lại, nên doanh nghiệp nông nghiệp thường đặt găng theo vụ thay vì theo tháng.
Găng len trong nông nghiệp có hai giới hạn rõ ràng. Thứ nhất, nó không chống thuốc bảo vệ thực vật: khi pha và phun thuốc, sợi len thấm hoá chất và giữ sát da, nên phải dùng găng chống hoá chất theo hướng dẫn trên nhãn thuốc. Thứ hai, nó không chống gai: cây có gai cứng như xương rồng, chanh hay hoa hồng vẫn đâm xuyên qua mũi đan.
Ở nhà đóng gói nông sản, yêu cầu về vệ sinh thường chặt hơn ngoài vườn. Găng len cần được thay theo ca hoặc khi bẩn, không dùng lại găng đã mang ra đồng, và nên chọn loại ít xơ để sợi không rơi vào sản phẩm. Với khâu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm ướt, nhiều đơn vị chuyển sang găng nitrile hoặc găng cao su dùng một lần để dễ kiểm soát vệ sinh.
Xưởng chế biến gỗ và nội thất dùng găng len cho khâu bốc xếp phôi, chà nhám tay, lắp ráp và đóng gói thành phẩm. Găng giúp tránh dăm gỗ nhỏ và giữ cho bề mặt sơn không dính dấu tay. Tuy nhiên, ở khâu đứng máy cưa, máy bào, máy tupi, người vận hành không được đeo găng len vì lưỡi quay tốc độ cao có thể cuốn găng.

Ngành Nào Dùng Găng Tay Len Cần Thêm Lớp Phủ Hoặc Đổi Sang Găng Khác?
Bảng dưới tóm tắt công việc chính của từng nhóm ngành, loại găng len thường dùng và những tình huống bắt buộc phải đổi loại găng. Đây là gợi ý ban đầu, cần đối chiếu với đánh giá rủi ro thực tế tại từng vị trí.
| Nhóm ngành | Việc dùng găng len | Loại găng len hay chọn | Khi nào phải đổi găng |
|---|---|---|---|
| Cơ khí, lắp ráp, kho vận | Lắp chi tiết sạch, bốc thùng, đóng gói | Kim 10–13 cho lắp ráp, kim 7 hoặc phủ hạt cho bốc xếp | Gần trục quay, phôi sắc cạnh, chi tiết dính dầu |
| Xây dựng, vật liệu | Khuân vác, bốc gạch, buộc cốt thép | Kim 7, trọng lượng đôi lớn | Vữa và bê tông ướt, kính, tôn, cắt sắt |
| Nông nghiệp, chế biến gỗ | Thu hoạch, đóng thùng, bốc phôi gỗ | Kim 7 hoặc 10 tuỳ việc | Pha phun thuốc, cây có gai cứng, đứng máy cưa và máy bào |
Ở Việt Nam, việc trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân được quy định tại Thông tư 25/2022/TT-BLĐTBXH. Thông tư có danh mục trang bị theo từng nghề, công việc và yêu cầu người sử dụng lao động kiểm tra chất lượng phương tiện trước khi cấp phát. Khi xây dựng định mức găng cho từng ngành, bộ phận an toàn nên đối chiếu danh mục này trước, rồi mới bổ sung găng len cho các việc phụ trợ.
Găng Len Đa Dụng Chỉ Hiệu Quả Khi Được Phát Đúng Vị Trí
Lý do găng len phổ biến ở cả ba nhóm ngành là tính đa dụng: một mã găng dùng được cho nhiều việc nhẹ, rẻ, dễ thay. Nhưng chính tính đa dụng này khiến nhiều doanh nghiệp phát găng len cho mọi vị trí, kể cả những vị trí cần găng khác. Kết quả là găng hao nhanh, người lao động vẫn bị thương và bộ phận mua hàng không hiểu vì sao chi phí bảo hộ tăng.
Cách làm hiệu quả là lập sơ đồ vị trí: vị trí nào chỉ cần găng len, vị trí nào cần găng len có phủ, vị trí nào cấm đeo găng, vị trí nào cần găng chuyên dụng. Sơ đồ này nên được dán ở khu vực cấp phát và cập nhật khi thay đổi quy trình sản xuất hoặc mở công trình mới.
Khi một doanh nghiệp hoạt động ở nhiều lĩnh vực, ví dụ vừa có xưởng cơ khí vừa có đội thi công lắp đặt, mỗi đơn vị nên có danh sách riêng. Găng phù hợp cho kho thành phẩm chưa chắc phù hợp cho đội lắp đặt ngoài công trình.

Chia Mã Găng Theo Nhóm Ngành Trước Khi Gửi Đơn Đặt Hàng
Với doanh nghiệp có nhiều loại công việc, đừng gom tất cả nhu cầu găng len vào một mã. Tách ít nhất hai mã: găng mỏng kim mịn cho lắp ráp, đóng gói và găng dày cho bốc xếp, công trình. Thêm một mã găng sợi phủ cho các vị trí cần bám. Ghi số người và định mức riêng cho từng mã, vì tốc độ hao giữa kho khô và công trình có thể chênh nhau vài lần.
Với nông nghiệp và xây dựng, lập kế hoạch theo mùa vụ hoặc tiến độ thi công thay vì chia đều theo tháng. Đặt trước cho đợt cao điểm và giữ một mức tồn tối thiểu cho thời gian còn lại. Danh mục găng tay len bảo hộ theo kim đan và nhóm găng tay bảo hộ chuyên dụng giúp lập danh sách mã cho từng vị trí trong sơ đồ.
Để có thêm lựa chọn khi so quy cách, có thể tham khảo găng len theo trọng lượng đôi, các mẫu găng sợi phủ hạt và phủ cao su và danh mục găng bảo hộ lao động cho các vị trí đặc thù. Khi nhận hàng, đối chiếu mã, trọng lượng và cỡ với đơn đặt, giữ mẫu đã duyệt cho từng mã và yêu cầu hoá đơn VAT tách dòng theo mã để kế toán theo dõi chi phí từng bộ phận.
