Khi Nào Phải Thay Mũ Bảo Hộ Dù Nhìn Bề Ngoài Còn Lành

Mũ bảo hộ chống va đập có quai cằm ba điểm

Một chiếc mũ vàng nằm sau kính lái xe tải cả mùa nắng, lau sạch vẫn bóng, không một vết nứt. Một chiếc khác vừa bị cờ lê rơi trúng từ tầng trên, chỉ để lại vết xước nhỏ. Cả hai đều có thể đã hết khả năng bảo vệ. Câu hỏi khi nào phải thay mũ bảo hộ không trả lời được bằng cách nhìn bề ngoài; nó phụ thuộc vào tuổi của vỏ, tuổi của lồng mũ, lịch sử va đập và những gì chiếc mũ đã phải chịu trong lúc cất giữ.

Bài này đi qua từng mốc: cách đọc ngày sản xuất in trên vỏ, khuyến cáo thời hạn thay vỏ và lồng mũ của nhà sản xuất, những trường hợp phải bỏ mũ ngay, dấu hiệu lão hóa do nắng và nhiệt, và cách bộ phận an toàn hay mua hàng quản lý hạn thay mũ cho cả đội.

Ngày Sản Xuất In Trên Vỏ Là Mốc Đầu Tiên Để Tính Tuổi Mũ

Lật mũ lên, nhìn mặt dưới vành hoặc mặt trong vỏ, thường sẽ thấy một hình tròn đúc nổi như mặt đồng hồ. Số ở giữa hình tròn là năm sản xuất, mũi tên chỉ vào tháng. Một số hãng dùng hai vòng tròn, một cho năm, một cho tháng, hoặc in thẳng ngày tháng. Tuổi của mũ tính từ ngày này, không phải từ ngày phát cho công nhân.

Tiêu chuẩn Mỹ ANSI/ISEA Z89.1 yêu cầu mũ phải mang dấu vĩnh viễn gồm tên nhà sản xuất, ngày sản xuất, số hiệu tiêu chuẩn, kiểu và cấp mũ cùng dải cỡ đầu. Ở Việt Nam, quy chuẩn QCVN 06:2012/BLĐTBXH về mũ an toàn công nghiệp yêu cầu nhãn ghi năm và quý sản xuất, cùng số hiệu quy chuẩn, nước xuất xứ, tên nhà sản xuất và kiểu mũ. Quy chuẩn này không ghi hạn sử dụng cụ thể.

Mũ không có bất kỳ dấu ngày sản xuất nào là mũ không xác định được tuổi. Với loại này, không có cơ sở nào để nói nó còn dùng được, và cũng là dấu hiệu nên xem lại nguồn gốc của cả lô hàng.

Điều này cũng áp dụng cho mũ dự phòng trong kho. Một chiếc mũ chưa từng đội nhưng đã nằm kho vài năm vẫn già đi theo ngày sản xuất, nhất là khi kho nóng hoặc có ánh nắng chiếu vào. Mũ dự phòng nên cất nơi khô, mát, tối, xếp theo lô và xuất theo nguyên tắc lô cũ dùng trước.

Mũ bảo hộ công nghiệp vỏ nhựa cứng có vành và gân tăng cứng trên đỉnh
Ngày sản xuất thường đúc nổi dưới vành hoặc mặt trong vỏ mũ.

Vỏ Mũ Và Lồng Mũ Có Thời Hạn Thay Khác Nhau

Vỏ mũ và lồng mũ (bộ quai treo bên trong) làm từ vật liệu khác nhau và chịu mài mòn khác nhau, nên không thay cùng lúc. Lồng mũ tiếp xúc trực tiếp với mồ hôi, dầu tóc và bị siết nới hằng ngày. 3M khuyến cáo thay lồng mũ ít nhất 12 tháng một lần và thay vỏ chậm nhất trong vòng 5 năm, tùy môi trường làm việc. Một hướng dẫn phổ biến khác là thay vỏ sau tối đa 2 năm sử dụng thường xuyên hoặc 5 năm kể từ ngày sản xuất, tùy mốc nào đến trước.

Đây là mốc tối đa trong điều kiện bình thường. Môi trường nắng gắt ngoài trời, gần lò nhiệt, có hóa chất hay dung môi làm vỏ lão hóa nhanh hơn, nên thời hạn thực tế ngắn hơn. Hướng dẫn đi kèm từng mẫu mũ là căn cứ cuối cùng; nếu hướng dẫn hãng ghi khác các mốc trên, theo hướng dẫn hãng.

Bộ phận Mốc thay tham khảo Thay sớm hơn khi
Lồng mũ, quai treo Ít nhất 12 tháng một lần Dây sờn, đứt, nứt chân cài, khóa vặn trượt
Vỏ mũ Chậm nhất 5 năm kể từ ngày sản xuất, có khuyến cáo 2 năm sử dụng thường xuyên Bạc màu, có lớp phấn, cứng giòn, nứt, lõm, sau va đập
Quai cằm, đệm thấm mồ hôi Theo tình trạng Mất đàn hồi, khóa không giữ, rách

Khi Nào Phải Thay Mũ Bảo Hộ Ngay Dù Không Thấy Vết Nứt?

Mũ bảo hộ được thiết kế để hấp thụ một cú va đập bằng cách để vỏ và lồng mũ biến dạng. Sau cú va đập đó, cấu trúc bên trong có thể đã thay đổi dù bề mặt vẫn lành. Vì vậy, nhà sản xuất khuyến cáo bỏ mũ ngay sau khi chịu va đập, kể cả khi không nhìn thấy hư hỏng. Mũ bị vật rơi trúng, người đội bị ngã đập đầu, mũ văng từ trên cao xuống sàn bê tông đều thuộc trường hợp này.

Các trường hợp khác cũng phải thay ngay: vỏ có vết nứt dù rất nhỏ, vết lõm hay vết thủng, vỏ đã bị khoan lỗ, sơn lại hoặc dính dung môi, lồng mũ gãy chân cài. Mũ đã qua sửa chữa tự chế, như dán keo vết nứt hay thay lồng mũ của hãng khác, cũng không còn được xem là đạt chuẩn.

Trong thực tế, người lao động thường không báo khi mũ bị va đập vì sợ phải đền hoặc mất thời gian chờ mũ mới. Tổ trưởng nên nói rõ: mũ hỏng do va đập trong lúc làm việc được đổi ngay, không truy trách nhiệm. Đổi mũ kịp thời rẻ hơn rất nhiều so với hậu quả của một cú va đập thứ hai lên chiếc mũ đã yếu.

Kiểm tra vỏ mũ để biết khi nào phải thay mũ bảo hộ sau va đập
Mũ đã chịu một cú va đập cần được bỏ, kể cả khi bề mặt trông còn lành.

Nắng, Nhiệt Và Hóa Chất Làm Vỏ Mũ Lão Hóa Từ Bên Trong

Tia cực tím và nhiệt làm nhựa vỏ mũ mất dần độ dẻo. Dấu hiệu theo 3M là vỏ bạc màu, có lớp bề mặt như phấn, sờ thấy cứng và giòn. Một phép thử đơn giản là bóp nhẹ vành mũ: vành còn tốt có độ đàn hồi, vành đã lão hóa cứng đơ hoặc kêu răng rắc. So với một chiếc mũ mới cùng mẫu sẽ thấy rõ khác biệt.

Chỗ cất mũ ảnh hưởng lớn tới tuổi thọ. Không để mũ dưới nắng trực tiếp khi không dùng, kể cả trên táp lô hay sau kính xe, nơi nhiệt độ lên rất cao. Không sơn vỏ mũ khi chưa được hãng chấp thuận, không lau bằng xăng, dung môi hay chất tẩy mạnh. Theo 3M, phần lớn mũ hiện nay dán được nhãn dán không kim loại loại tự dính, nhưng không nên dán kín vỏ vì sẽ che mất vết nứt.

Mũ bảo hộ thông thường cũng có giới hạn riêng. Mũ không ghi cấp cách điện thì không dùng cho công việc gần điện. Mũ chỉ thử va đập đỉnh không bảo vệ tốt va đập từ bên hông. Thợ mài, cắt cần thêm tấm che mặt, vì vỏ mũ không bảo vệ mắt và mặt khỏi mảnh văng.

Kiểm Tra Mũ Trước Mỗi Ca Mất Chưa Đến Một Phút

3M khuyến cáo kiểm tra vỏ và lồng mũ trước mỗi lần dùng. Bắt đầu bằng vỏ: xoay một vòng dưới ánh sáng, tìm vết nứt, lõm, vết chảy nhựa, chỗ bạc màu. Bóp nhẹ vành để cảm nhận độ dẻo. Nhìn mặt dưới vành để chắc ngày sản xuất chưa quá mốc đơn vị đặt ra.

Tiếp theo là lồng mũ: dây treo không sờn, không đứt, các chân cài bám chắc vào khe trên vỏ. Khóa vặn hoặc khóa trượt phải giữ được cỡ đã chỉnh, không tự nới khi lắc đầu. Lồng mũ phải tạo khoảng hở giữa đỉnh đầu và vỏ; nếu đỉnh đầu chạm vỏ khi đội, lồng mũ đã giãn hoặc lắp sai. Cuối cùng kiểm quai cằm và đệm thấm mồ hôi.

Đừng quên những chiếc mũ ít người để ý: mũ cho khách tham quan treo ở cổng, mũ để sẵn trong cabin xe nâng, mũ trên giá ở lán công trường. Chúng ít được đội nhưng phơi nắng và nóng suốt ngày, nên thường là những chiếc lão hóa nhanh nhất. Đưa cả nhóm mũ này vào danh sách kiểm định kỳ và thay theo ngày sản xuất như mũ cá nhân.

Mũ đã loại bỏ nên được cắt quai hoặc đánh dấu rõ trước khi bỏ đi, để không bị nhặt lại dùng ở công trình khác. Ghi số mũ loại và lý do loại vào sổ, vừa để theo dõi tuổi thọ thực tế ở từng khu vực, vừa làm căn cứ dự trù số lượng cho lần mua sau.

Lồng mũ và quai cài bên trong vỏ mũ an toàn cần kiểm trước ca
Lồng mũ phải tạo khoảng hở giữa đỉnh đầu và vỏ, khóa vặn giữ được cỡ.

Quản Lý Hạn Thay Mũ Cho Cả Đội Từ Khâu Mua Hàng

Việc thay mũ đúng hạn dễ hơn nhiều nếu bắt đầu từ lúc nhận hàng. Khi nhập lô mới, ghi ngày sản xuất của lô vào sổ kho và từ chối lô đã nằm kho quá lâu so với hạn thay vỏ đơn vị áp dụng. Khi phát, dán hoặc ghi ngày phát bên trong mũ để tổ trưởng biết ngày thay lồng mũ. Đặt kèm lồng mũ thay thế đúng mã của hãng, không mua lồng mũ trôi nổi lắp chung.

Yêu cầu nhà cung cấp gửi CO, CQ cho từng lô, chứng nhận hợp quy theo QCVN 06:2012/BLĐTBXH hoặc chứng nhận tiêu chuẩn tương ứng, và hóa đơn VAT ghi đúng mã mũ. Có thể tham khảo các dòng nón bảo hộ theo chất liệu vỏ và kiểu khóa, so sánh thêm với mũ bảo hộ lao động in ngày sản xuất trên vỏ. Danh mục các kiểu nón và phụ kiện đội đầu có lồng mũ, quai cằm thay thế.

Với thợ mài, cắt kim loại, nên đặt luôn mũ tích hợp kính che mặt cho thợ mài thay vì đội mũ và kính rời. Danh mục nón theo chất liệu vỏ giúp chọn loại hợp môi trường nắng nóng hay hóa chất. Chi tiết khuyến cáo thay vỏ, lồng mũ và dấu hiệu lão hóa có trong bản tin kỹ thuật về mũ bảo hộ của 3M; yêu cầu ghi nhãn trong nước có tại bài tóm tắt QCVN 06:2012/BLĐTBXH trên Thư Viện Pháp Luật.

1 bình luận về “Khi Nào Phải Thay Mũ Bảo Hộ Dù Nhìn Bề Ngoài Còn Lành”

  1. Avatar of Nguyễn Tuấn Kiệt
    Nguyễn Tuấn Kiệt cho biết:

    Bài Viết Rất Hữu Ích, Nội Dung Rõ Ràng Và Dễ Hiểu. Thông Tin Về Mũ Bảo Hộ Chống Va Đập Giúp Người Lao Động Biết Cách Lựa Chọn Và Sử Dụng Đúng Cách Để Đảm Bảo An Toàn Khi Làm Việc. 👍

Để lại một bình luận